เคตिเค्เคाเคจ เคเคฐ เคช्เคฐौเคฆ्เคฏोเคिเคी เคी เคฆुเคจिเคฏा เคนเคฐ เคฆिเคจ เคนเคฎें เคจเค เคเคฎเคค्เคाเคฐों เคธे เคชเคฐिเคिเคค เคเคฐाเคคी เคนै। เคเคธी เคเคก़ी เคฎें, เคตैเค्เคाเคจिเคों เคจे เคเค เคเคธी เค เคญूเคคเคชूเคฐ्เคต เคธเคซเคฒเคคा เคนाเคธिเคฒ เคी เคนै เคो เคฐोเคฌोเคिเค्เคธ เคी เคชเคฐिเคญाเคทा เคो เคนเคฎेเคถा เคे เคฒिเค เคฌเคฆเคฒ เคธเคเคคी เคนै।
เคเคฒ्เคชเคจा เคीเคिเค เคเคธे เคฐोเคฌोเค เคी เคिเคธเคฎें เคฎोเคเคฐ เคฏा เคिเคฏเคฐ เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เคि เคीเคตिเคค เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏां (Living Muscles) เคนों — เคो เคंเคธाเคจों เคी เคคเคฐเคน เคนाเคตเคญाเคต เคฆिเคा เคธเคें เคเคฐ เคธเคฎเคฏ เคे เคธाเคฅ เคตिเคเคธिเคค เคญी เคนों।
เคฏเคน เค เคฌ เคेเคตเคฒ เคตिเค्เคाเคจ-เคเคฅा (Science Fiction) เคा เคนिเคธ्เคธा เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เคि เคเค เคนเคीเคเคค เคฌเคจเคจे เคी เคฐाเคน เคชเคฐ เคนै।
๐ง “เคฌाเคฏोเคนाเคเคฌ्เคฐिเคก เคฐोเคฌोเคिเค्เคธ” — เคจเค เค्เคฐांเคคि เคी เคถुเคฐुเคเคค
เคนाเคฐ्เคตเคฐ्เคก เคฎेเคกिเคเคฒ เคธ्เคूเคฒ เคे เคถोเคงเคเคฐ्เคคाเคं เคจे “เคฌाเคฏोเคนाเคเคฌ्เคฐिเคก เคฐोเคฌोเคिเค्เคธ (Biohybrid Robotics)” เคจाเคฎเค เคเค เค्เคฐांเคคिเคाเคฐी เคคเคเคจीเค เคชเคฐ เคाเคฎ เคถुเคฐू เคिเคฏा เคนै।
เคเคธ เคคเคเคจीเค เคा เคเคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคเคธी เคฎเคถीเคจें เคฌเคจाเคจा เคนै เคो เคैเคตिเค (Biological) เคเคฐ เคธिंเคฅेเคिเค (Synthetic) เคญाเคों เคा เคฎिเคถ्เคฐเคฃ เคนों।
เคฏाเคจि เคเค เคเคธा เคฐोเคฌोเค เคो เคंเคถिเค เคฐूเคช เคธे เคीเคตिเคค เคนो เคเคฐ เคंเคถिเค เคฐूเคช เคธे เคृเคค्เคฐिเคฎ!
⚙️ เคैเคธे เคाเคฎ เคเคฐเคคे เคนैं เคฏे เคฌाเคฏोเคนाเคเคฌ्เคฐिเคก เคฐोเคฌोเค?
เคชाเคฐंเคชเคฐिเค เคฐोเคฌोเค เคงाเคคु เคเคฐ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคธे เคฌเคจे เคนोเคคे เคนैं เคเคฐ เคฌिเคเคฒी เคी เคฎोเคเคฐों เคธे เคเคฒเคคे เคนैं।
เคตเคนीं, เคฌाเคฏोเคนाเคเคฌ्เคฐिเคก เคฐोเคฌोเค เคฎें เค เคธเคฒी, เคीเคตिเคค เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏों เคी เคोเคถिเคाเคं เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै, เคिเคจ्เคนें เคเค เคธिंเคฅेเคिเค เคขांเคे (Scaffold) เคธे เคोเคก़ा เคाเคคा เคนै।
เคเคจ เคฐोเคฌोเค्เคธ เคฎें เคฆो เคช्เคฐเคाเคฐ เคी เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏों เคा เคเคชเคฏोเค เคिเคฏा เคा เคฐเคนा เคนै —
1. เคธ्เคेเคฒेเคเคฒ เคฎเคธเคฒ्เคธ (Skeletal Muscles):
เคฏे เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏां เคฌिเคเคฒी เคे เคธिเค्เคจเคฒ เคฎिเคฒเคจे เคชเคฐ เคนเคฐเคเคค เคเคฐเคคी เคนैं, เค ीเค เคตैเคธे เคนी เคैเคธे เคนเคฎाเคฐे เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคฎเคธ्เคคिเคท्เค เคे เคเคฆेเคถ เคชเคฐ เคนोเคคा เคนै।
2. เคाเคฐ्เคกिเคฏเค เคฎเคธเคฒ्เคธ (Cardiac Muscles):
เคฏे เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏां เค เคชเคจे เคเคช เคงเคก़เคเคคी เคนैं, เคिเคธเคธे เคฐोเคฌोเค เคฎें เคฒเคฏเคฌเคฆ्เคง เคเคฐ เคจिเคฐंเคคเคฐ เคเคคि เคी เคธंเคญाเคตเคจा เคชैเคฆा เคนोเคคी เคนै।
เคนाเคฒांเคि, เคเคจ เคीเคตिเคค เคोเคถिเคाเคं เคो เค़िंเคฆा เคฐเคเคจे เคे เคฒिเค เคฒเคाเคคाเคฐ เคชोเคทเคฃ, เคเค्เคธीเคเคจ เคเคฐ เคธเคนी เคตाเคคाเคตเคฐเคฃ เคฆेเคจा เคเค เคฌเคก़ी เคुเคจौเคคी เคนै — เคिเคธ เคชเคฐ เคตैเค्เคाเคจिเค เคฒเคाเคคाเคฐ เคाเคฎ เคเคฐ เคฐเคนे เคนैं।
๐ฌ เคเคธ เคเคฎเคค्เคाเคฐ เคे เคชीเคे เคी เคเคจ्เคจเคค เคคเคเคจीเค
เคตैเค्เคाเคจिเคों เคจे เคเคจ เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏों เคो เคฌเคจाเคจे เคเคฐ เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเค เค เคค्เคฏाเคงुเคจिเค เคซैเคฌ्เคฐिเคेเคถเคจ เคคเคเคจीเคों เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคिเคฏा เคนै —
3เคกी เคฌाเคฏोเคช्เคฐिंเคिंเค (3D Bioprinting):
เคฏเคน เคคเคเคจीเค เคोเคถिเคाเคं เคो เคเค เคธเคीเค 3D เคธंเคฐเคเคจा เคฎें เคชเคฐเคค-เคฆเคฐ-เคชเคฐเคค เคเคฎाเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เคเคฐเคคी เคนै।
เคเคฒेเค्เค्เคฐोเคธ्เคชिเคจिंเค (Electrospinning):
เคเคธเคธे เคจैเคจोเคธ्เคेเคฒ เคे เคฐेเคถे เคฌเคจाเค เคाเคคे เคนैं, เคो เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏों เคी เคोเคถिเคाเคं เคे เคตिเคाเคธ เคे เคฒिเค เคขांเคे เคा เคाเคฎ เคเคฐเคคे เคนैं।
เคฎाเคเค्เคฐोเคซ्เคฒुเคเคกिเค्เคธ (Microfluidics):
เคเคธเคे เคเคฐिเค เคोเคถिเคाเคं เคคเค เคชोเคทเค เคคเคค्เคตों เคเคฐ เคเค्เคธीเคเคจ เคे เคช्เคฐเคตाเคน เคो เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคธेเคฒ्เคซ-เค เคธेंเคฌเคฒी (Self-Assembly):
เคเคธเคฎें เคोเคถिเคाเคं เคुเคฆ เคो เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅिเคค เคเคฐ เคเค เคाเคฐ्เคฏाเคค्เคฎเค เคเคคเค (Functional Tissue) เคा เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคเคฐเคคी เคนैं।
เคเคจ เคคเคเคจीเคों เคी เคฎเคฆเคฆ เคธे เคฎांเคธเคชेเคถिเคฏां เคธเคนी เคฆिเคถा เคฎें เคฌเคข़เคคी เคนैं เคเคฐ เคเค เคธाเคฅ เคธिเคुเคก़เคคी เคนैं, เคिเคธเคธे เคตे เคเค เคเคฒेเค्เค्เคฐॉเคจिเค เคเค्เคुเคเคเคฐ (Actuator) เคी เคคเคฐเคน เคाเคฎ เคเคฐเคคी เคนैं।
---
๐ เคญเคตिเคท्เคฏ เคी เคธंเคญाเคตเคจाเคं
เคฐिเคธเคฐ्เค เคीเคฎ เคी เคฒीเคกเคฐ เคกॉ. เคธू เคธ्เคฏोंเคถिเคจ (Dr. Soo Seon Shin) เคे เค เคจुเคธाเคฐ, เคฏเคน เคคเคเคจीเค เคเคธे เคฐोเคฌोเค्เคธ เคो เคเคจ्เคฎ เคฆे เคธเคเคคी เคนै เคो —
เคंเคธाเคจों เคी เคคเคฐเคน เคนाเคตเคญाเคต เคฆिเคा เคธเคें,
เคुเคฆ เคो เคฎोเคก़ เคฏा เคींเค เคธเคें,
เคเคฐ เคธเคฎเคฏ เคे เคธाเคฅ “เคตिเคเคธिเคค” เคนो เคธเคें।
เคोเค เคिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:
เคเค เคिเคช्เคชเคฃी เคญेเคें